
Wyjazd studyjny do Irlandii pn.: Innowacje na zielonych pastwiskach
W dniach 28 września – 2 października 2026 r. odbył się wyjazd studyjny do Irlandii pn. „Innowacje na zielonych pastwiskach” realizowany w ramach Planu Operacyjnego Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ na 2026 rok.
W wyjeździe uczestniczyło 25 osób – rolników, mieszkańców obszarów wiejskich oraz doradców rolniczych. Celem wyjazdu było przede wszystkim poszerzenie wiedzy na temat innowacyjnych rozwiązań w hodowli bydła, wykorzystania systemu pastwiskowego oraz gospodarowania na trwałych użytkach zielonych. Irlandia, gdzie produkcja zwierzęca w dużej mierze opiera się na wykorzystaniu pastwisk, była doskonałym miejscem do poznania praktycznych rozwiązań stosowanych w gospodarstwach.
Teagasc – doradztwo, nauka i praktyka
Jednym z najważniejszych elementów programu były wizyty w gospodarstwach współpracujących z Teagasc (Agriculture and Food Development Authority) – irlandzką państwową instytucją zajmującą się badaniami, doradztwem rolniczym i edukacją w sektorze rolno-spożywczym.
Teagasc łączy działalność naukową z praktycznym doradztwem. Prowadzi badania oraz opracowuje i wdraża rozwiązania dotyczące m.in. produkcji zwierzęcej, żywienia, hodowli oraz wykorzystania użytków zielonych. Szczególne znaczenie mają badania nad irlandzkimi systemami pastwiskowymi wykorzystywanymi w produkcji bydła mlecznego i mięsnego.
Ważną częścią działalności Teagasc jest transfer wiedzy bezpośrednio do gospodarstw rolnych. Doradcy wspierają rolników w podejmowaniu decyzji dotyczących organizacji produkcji, poprawy jej rentowności, zarządzania stadem i użytkami zielonymi oraz wdrażania praktyk korzystnych dla środowiska. Instytucja prowadzi również szkolenia i kształcenie zawodowe dla rolników oraz osób związanych z sektorem rolno-spożywczym, współpracując przy tym z jednostkami naukowymi.
Centrum badawcze Teagasc Grange
Pierwszym punktem programu była wizyta w Teagasc Grange Animal & Grassland Research and Innovation Centre w hrabstwie Meath. To jeden z głównych ośrodków badawczych Teagasc, specjalizujący się w badaniach nad produkcją bydła mięsnego, żywieniem i hodowlą zwierząt oraz systemami produkcji opartymi na użytkach zielonych.
Podczas wizyty uczestnicy mieli okazję bezpośrednio zobaczyć zwierzęta utrzymywane na pastwisku oraz zapoznać się z praktycznymi aspektami prowadzenia produkcji zwierzęcej w oparciu o użytki zielone. Pracownik Teagasc przedstawił stosowane praktyki hodowlane, zasady wykorzystania pastwisk oraz sposób organizacji badań dotyczących efektywności różnych systemów żywienia.
Gospodarstwo Keith i Olivii Lowry DairyBeef 500
Kolejnym wizytowanym miejscem było gospodarstwo Keith i Olivii Lowry w hrabstwie Galway, uczestniczące w programie DairyBeef 500.
Program DairyBeef 500, realizowany we współpracy z Teagasc i partnerami branżowymi, koncentruje się na rozwoju zrównoważonych systemów produkcji wołowiny z cieląt pochodzących z gospodarstw mlecznych. Jego celem jest wypracowanie takich sposobów prowadzenia produkcji, które pozwalają uzyskać satysfakcjonujący wynik ekonomiczny, a jednocześnie ograniczać wpływ produkcji na środowisko. W ramach programu wykorzystywane są doświadczenia związane m.in. z odchowem cieląt, zdrowiem zwierząt, żywieniem oraz zarządzaniem użytkami zielonymi. Gospodarstwa demonstracyjne pozwalają pokazywać rolnikom sprawdzone rozwiązania w praktyce i dzielić się doświadczeniami.
Burren Farm Experience – rolnictwo i ochrona krajobrazu
Program wyjazdu obejmował również wizytę w Burren Farm Experience – wielokrotnie nagradzanym gospodarstwie agroturystycznym i ekologicznym, położonym w charakterystycznym krajobrazie Burren.
Gospodarstwo łączy tradycyjną hodowlę bydła z działalnością turystyczną i edukacyjną. Odwiedzający mogą poznać tradycyjne metody prowadzenia gospodarstwa, lokalne dziedzictwo rolnicze oraz specyfikę gospodarowania na terenach o trudnych warunkach przyrodniczych. Ważnym elementem działalności jest zachowanie tradycyjnego sposobu użytkowania gruntów oraz ochrona wyjątkowego krajobrazu Burren. Gospodarstwo pokazuje, że działalność rolnicza może być jednocześnie elementem ochrony lokalnego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.
Newford Demonstration Farm - doświadczenia dla sektora wołowiny
Uczestnicy odwiedzili także Newford Demonstration Farm – gospodarstwo demonstracyjne będące wspólną inicjatywą Teagasc, przemysłu mięsnego oraz sektora gastronomicznego i spożywczego. Głównym celem projektu jest pokazanie w praktyce możliwości prowadzenia efektywnej ekonomicznie i zrównoważonej produkcji wołowiny.
Gospodarstwo jest miejscem testowania i prezentowania rozwiązań związanych m.in. z hodowlą bydła, żywieniem, zarządzaniem pastwiskami, zdrowiem i dobrostanem zwierząt oraz ograniczaniem wpływu produkcji na środowisko. Dużą uwagę poświęca się efektywnemu wykorzystaniu trawy i pasz produkowanych w gospodarstwie. Wyniki uzyskiwane w Newford mogą stanowić praktyczną wskazówkę dla innych gospodarstw zajmujących się produkcją wołowiny.
Gospodarstwo Laurencea McEvoya
Podczas wyjazdu studyjnego odbyła się również wizyta w gospodarstwie Laurence’a McEvoya w hrabstwie Kilkenny, specjalizujące się w kontraktowym odchowie bydła oraz produkcji pasz objętościowych.
Gospodarstwo ściśle współpracuje z Teagasc i wykorzystuje wiedzę oraz zalecenia dotyczące efektywnego żywienia, zdrowia zwierząt i zarządzania użytkami zielonymi. Jego działalność jest przykładem specjalizacji gospodarstwa i efektywnego wykorzystania dostępnych zasobów, gdzie produkcja pasz jest bezpośrednio powiązana z prowadzonym odchowem bydła.
Wymiana doświadczeń
Ważną częścią każdej z wizyt były bezpośrednie rozmowy z gospodarzami oraz przedstawicielami Teagasc. Uczestnicy mieli możliwość poznania organizacji codziennej pracy, sposobów żywienia i odchowu bydła, zarządzania pastwiskami oraz podejścia do ekonomiki produkcji.
Nie zabrakło również pytań i porównań z polskimi realiami. Rolnicy chętnie dzielili się własnymi doświadczeniami i sprawdzali, które rozwiązania stosowane w Irlandii można wykorzystać również w polskich gospodarstwach.
Wyjazd był okazją do poznania wielu praktycznych rozwiązań, zdobycia nowej wiedzy oraz wymiany doświadczeń z irlandzkimi rolnikami i doradcami. Pokazał również, jak ważne w nowoczesnym rolnictwie jest łączenie efektywności ekonomicznej, wykorzystania naturalnych zasobów gospodarstwa i dbałości o środowisko.
Tekst: Eliza Lubiatowska-Krysiak, koordynator ds. upowszechniania innowacji w rolnictwie WODR