30 czerwca 2017

Szkodnik zbóż – skrzypionka zbożowa

Opracowanie: Wacław Biadała
  • wielkość czcionki Zmniejsz czcionkę Zmniejsz czcionkę Powiększ czcionkę Powiększ czcionkę
  • PDF
  • Wydrukuj
  • Email

W Polsce występuje skrzypionka zbożowa i skrzypionka błękitek. Skrzypionka błękitek jest długości 3,5-4 mm barwy ciemnoniebieskiej z metalicznym połyskiem. Natomiast chrząszcze skrzypionki zbożowej są długości 4-5 mm zielonkawe lub niebieskawe z metalicznym połyskiem. Przedplecze i nogi mają pomarańczowe, głowę i czułki czarne. U obu gatunków na pokrywach skrzydeł widoczne są charakterystyczne rzędy kropek.

Dorosłe owady zimują w glebie, zaroślach lub ściółce. Na wiosnę, gdy temperatura przekracza 10°C w ciągu kolejnych 2-3 dni, chrząszcze wychodzą i przelatują na uprawy roślin żywicielskich. Samice składają jaja na górnej stronie blaszki liściowej zbóż od połowy maja do połowy czerwca. Z jaj wylegają się larwy po upływie 10-14 dni, które żerują na blaszkach liściowych. Zjadają skórkę górną liścia i tkankę miękiszową. Na przełomie czerwca i lipca larwa skrzypionki zbożowej przepoczwarcza się w kokonach w glebie, a skrzypionka błękitek buduje kokon w kątach pochew liści lub na kłosie. Stadium poczwarki trwa około 12 dni. Po przepoczwarczeniu chrząszcze żerują na trawach i samosiewach zbóż. Gdy przyjdzie odpowiednia pora szukają bezpiecznego schronienia na zimę. Mają jedno pokolenie w ciągu roku.

Systematyczny monitoring pozwala na stwierdzenie obecności skrzypionki, która występuje na wszystkich gatunkach zbóż. Chemiczne środki ochrony roślin stosujemy w okresie masowego wylęgu larw, gdy przekroczony zostanie próg ekonomicznej szkodliwości. Wyróżniamy następujące progi ekonomicznej szkodliwości:

  • 1-2 larwy na źdźble pszenicy ozimej, pszenżyta ozimego i żyta;
  • 1 larwa na 2-3 źdźbła jęczmienia ozimego i jarego, pszenicy jarej, pszenżyta jarego i owsa.

Metoda agrotechniczna (płodozmian, izolacja przestrzenna od zasiewów zbóż prowadzonych w monokulturze, zwalczanie chwastów, terminowy zbiór plonu, orka) pozwala na ograniczenie liczebności szkodnika.

Literatura: „Atlas szkodników roślin rolniczych” – praca zbiorowa pod redakcją Pawła K. Beresia.

Czytany 1893 razy Ostatnio zmieniany 30 czerwca 2017

Email Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.