16 sierpnia 2016

Uprawa ziół w przydomowym ogródku

Opracowanie: Danuta Wnuk
Większość ogródków przydomowych charakteryzuje się warunkami mikroklimatycznymi i glebowymi sprzyjającymi uprawie ziół – są to tereny osłonięte od silnych wiatrów, dobrze nasłonecznione, mają gleby zazwyczaj pulchne, żyzne, zasobne w próchnicę i są wolne od wieloletnich chwastów. Przy wyborze stanowiska pod ogródek zielarski musimy pamiętać, że wiele ziół pochodzi ze słonecznych i ciepłych krajów. Należą do nich: bazylia, cząber, kolendra, koper włoski, lawenda, lebiodka, majeranek, melisa, ogórecznik, papryka, rozmaryn, tymianek. Inne, jak estragon, lubczyk czy rzeżucha, nie są wrażliwe na chłody i mogą rosnąć nawet w półcieniu. Najlepszą lokalizacją dla naszego ogródka jest teren przy południowej ścianie budynku. Do stworzenia bardziej dogodnego mikroklimatu polecamy od strony północnej ogródka posadzenie żywopłotu. Do tego celu możemy wykorzystać rośliny jednoroczne –…
12 sierpnia 2016

Właściwości i wykorzystanie wieloletnich ziół przyprawowych

Opracowanie: Krystyna Piszczałka
Zioła i przyprawy stanowią nieodłączną część polskiej kuchni – stosowane w niej były od dawna. O smaku i zapachu potraw decydują właśnie przyprawy, które odpowiednio dobrane i dozowane podkreślają charakter potrawy, podnosząc jej smak. Przyprawianie potraw jest sztuką, na którą nie ma sztywnych reguł i recept. Dużo zależy od indywidualnych gustów i wieloletnich przyzwyczajeń. Niestety, często nawyki powodują, że w kuchni stosujemy od wielu lat tylko kilka przypraw. Warto odkrywać nowe gatunki ziół i stosować je w swojej kuchni. Należy pamiętać, że zarówno niedostateczne, jak i nadmierne szafowanie przyprawami może popsuć smak potrawy. Umiejętność stosowania przypraw jest sztuką, a  w doskonaleniu tej sztuki najważniejsze jest to, aby używać ich świadomie i z umiarem. Przyprawy nie mają zabijać…
21 marca 2016

Fasola szparagowa i jej właściwości zdrowotne

Opracowanie: Alicja Nowak
W Polsce występują dwie odmiany fasolki szparagowej: żółta, która charakteryzuje się kremowym, delikatnym smakiem; zielona, która jest bardziej wyrazista w smaku. Zielona szparagówka zawiera więcej witaminy A i kwasu foliowego niż żółta, dlatego jest zalecana kobietom w ciąży, cukrzykom, a także osobom z niedoborem żelaza. Natomiast żółta jest bogatsza w potas i fosfor. Fasola szparagowa w 100 g zawiera: 27 kcal (niskokaloryczna), 90% wody, węglowodany przyswajalne – 3,7 g, białko – 2,4 g, tłuszcz – 0,2 g, błonnik – 3,4 g, witaminy: foliany – 37 μg (mikrogramów), niacyna – 0,752 mg, kwas pantotenowy – 0,094 mg, pirydoksyna – 0,074 mg, witamina B2 (ryboflawina) – 0,105 mg, tiamina – 0,084 mg, witamina A – 690 IU, witamina C – 16,3 mg, witamina K - 14,4 μg, elektrolity: sód –…
31 grudnia 2015

Przetwory domowe

Opracowanie: Alicja Nowak
Kupić czy może jednak zrobić? Pytanie dotyczy przetworów, które można kupić w sklepach, a jest ich bardzo szeroka oferta, zarówno producentów, jak i asortymentów, oferowanych nam klientom. Jednak, jeżeli czas i chęci pozwolą, to nie ma jak domowe przetwory zgromadzone w spiżarni na potrzeby rodziny. A oto kilka propozycji. Papryka kwaszona Składniki: papryka, czosnek, chrzan, suchy koper, zalewa: 1 l wody, 4 dag soli. Owoce papryki (różne kolory) umyć, odciąć piętki z ogonkami, usunąć nasiona. Paprykę ułożyć w słojach przekładając kawałkami czosnku, chrzanem i koprem. Wodę z solą zagotować i zalać paprykę. Słoje szczelnie zamknąć, zostawić w pomieszczeniu 2-3 dni, a potem przenieść w chłodne miejsce. Sałatka z warzyw mieszanych Składniki: 0,5 kg czerwonej kapusty, 0,5 kg cebuli, 0,5 kg…
17 czerwca 2015

Soki dla zdrowia

Opracowanie: Alicja Nowak
Na rynku pojawia się coraz więcej świeżych krajowych owoców i warzyw-mamy już w czym wybierać. A przecież pełnia sezonu dopiero przed nami. Można już uraczyć podniebienie smakiem świeżych truskawek czy marchewek mając na uwadze, że powinniśmy jeść 5 porcji warzyw i owoców dziennie. Ale czasami przyjdzie ochota na świeżo wyciśnięty sok.  Jedna porcja soku – 200ml może zastąpić jedna porcję w codziennym zestawie warzyw i owoców. Badania wykazały, że świeżo wyciśnięty sok dostarcza nam w krótszym czasie i lepiej przyswajalnych witamin, składników mineralnych i enzymów niż spożycie surowych warzyw i owoców. Dla porównania: *przyswajalność składników 17% świeże owoce 68% sok…
08 października 2014

Przetwory domowe z warzyw

Opracowanie: Alicja Nowak
Spiżarnie naszych mam i babć pełne były domowych przetworów, które robione były przez całe lato i jesień. Przecież nie mogło zabraknąć ulubionego kompotu morelowego, dżemu truskawkowego czy pysznych ogórków kiszonych. Dzisiaj można kupić już prawie wszystko w sklepach, ale warto przygotować ulubione przez domowników przetwory z ogórków, papryki, pomidorów czy buraków. Jedno jest pewne – smak domowych przetworów jest niepowtarzalny. Jeżeli chcemy, żeby warzywa cieszyły nasze podniebienie nie tylko w sezonie, ale również zimą i wczesną wiosną, warto zrobić z nich przetwory. Można wymienić szereg metod przetwórczych, które w warunkach domowych pozwolą na przygotowanie smacznych przetworów dla rodziny. Najważniejsze to pasteryzacja, utrwalanie przez kiszenie i octem. PASTERYZACJA Pasteryzacja jest skuteczną metodą…
16 września 2014

Ciasta marchewkowe

Opracowanie: Alicja Nowak
Spożycie warzyw świeżych i przetworzonych na statystycznego Polaka wynosi około 60 kg rocznie. Uwaga – do warzyw nie zalicza się ziemniaków. Z warzyw najwięcej spożywa się pomidorów (około 10 kg), ogórków, kapusty i marchwi. W racjonalnym żywieniu zaleca się, żeby warzywa i owoce były spożywane w ciągu dnia 5 razy, czyli każdego dnia nasz organizm powinien „przerobić” co najmniej 50 dag warzyw i owoców dostarczonych w posiłkach. Dlatego tak ważne jest urozmaicenie codziennego jadłospisu, żeby oferta obejmowała różne gatunki warzyw i owoców. Okres lata i jesieni to bogactwo świeżych owoców i warzyw, dlatego warto jeść je codziennie na surowo, ale też przygotować z nich smaczne przetwory. Ciekawym warzywem jest marchew, bo można wykorzystać ją nie tylko jako jarzynkę, surówkę…
27 sierpnia 2014

Zrób to sam – w domowej kuchni

Opracowanie: Wiktoria Maciejewska
Późne lato i jesień to okres obfitości owoców i warzyw. Jabłka, śliwki, gruszki, papryka są piękne, bogate w cenne składniki odżywcze i niezwykle tanie. Teraz na rynkach hurtowych szczególnie tanie, co zostało spowodowane zamknięciem wschodnich granic Polski i ustaniem eksportu polskich produktów żywnościowych do Rosji. Możemy pomóc zarówno sobie, jak i polskim rolnikom trapiącym się trudnymi do zbycia nadwyżkami produkcji, przerabiając i utrwalając warzywa i owoce we własnych gospodarstwach domowych. Co prawda sklepy są pełne przetworów, ale dżem, kompot czy marynata zrobiona samodzielnie, z doskonałej jakości surowców, bez żadnych chemicznych dodatków, smakują inaczej, lepiej, przypominają smaki z dzieciństwa, a także sprawiają sporą frajdę oraz dają satysfakcję tym, którzy je wytwarzają. Potem zimą przypominają letni…
12 sierpnia 2014

Soczewica – cenne źródło białka

Opracowanie: Alicja Nowak
Spośród roślin strączkowych, oprócz fasoli, grochu i soi, warto zainteresować się soczewicą. W sklepach jest dostępna przez cały rok w postaci suchych nasion lub jako konserwowa. Nasiona mogą być w kolorze żółtym, pomarańczowym, czerwonym, zielonym, brązowym i czarnym. Różnica w kolorach nasion dotyczy nie tylko czasu gotowania soczewicy, ale smaku i możliwości przygotowania potraw z jej udziałem. Soczewica znakomicie nadaje się na zupy , gulasze, sałatki, pasty i pasztety. W odróżnieniu od innych roślin strączkowych nie musi być namaczana przed ugotowaniem, gdyż bardzo szybko chłonie wodę. Jednak w zależności od gatunku lub świeżości soczewicy (starsza jest twardsza) gotowanie może zająć od 10 minut do godziny. Dwie szklanki wody na szklankę soczewicy to odpowiednia proporcja do gotowania. Ale soczewicę łatwo…